15 คำสั่ง Linux ที่ผู้ดูแลระบบควรรู้

คำสั่งพื้นฐานที่ใช้ได้คล่อง ช่วยลดเวลาหาสาเหตุเวลาเซิร์ฟเวอร์มีปัญหาได้มาก ตารางด้านล่างรวม 15 คำสั่งที่ผู้ดูแลระบบใช้บ่อย

ตรวจสอบทรัพยากรของเครื่อง

คำสั่ง	ใช้ทำอะไร
`df -h`	ดูพื้นที่ดิสก์ที่เหลือในแต่ละพาร์ทิชัน
`du -sh *`	ดูขนาดของแต่ละโฟลเดอร์ในไดเรกทอรีปัจจุบัน
`free -h`	ดูการใช้หน่วยความจำ
`top` / `htop`	ดูโปรเซสที่ใช้ CPU และหน่วยความจำมากที่สุด
`lsblk`	ดูรายการดิสก์และพาร์ทิชัน
`ps aux`	ดูโปรเซสทั้งหมดที่กำลังทำงาน

คำสั่ง	ใช้ทำอะไร
`ss -tulpn`	ดูพอร์ตที่เปิดรับการเชื่อมต่อและโปรเซสเจ้าของ
`systemctl status <บริการ>`	ดูสถานะของบริการ
`journalctl -u <บริการ> -f`	ดู log ของบริการแบบต่อเนื่อง
`curl -I <url>`	ทดสอบเว็บโดยดูเฉพาะ header

คำสั่ง	ใช้ทำอะไร
`tail -f <ไฟล์>`	ติดตามไฟล์ log ที่กำลังเขียนใหม่
`grep -R "คำค้น" .`	ค้นข้อความในไฟล์ทั้งโฟลเดอร์
`find / -name "*.log"`	หาไฟล์ตามชื่อ
`chmod` / `chown`	แก้สิทธิ์และเจ้าของไฟล์
`rsync -avh`	คัดลอกหรือซิงก์ไฟล์แบบเพิ่มเฉพาะส่วนที่เปลี่ยน

รวมคำสั่งที่ใช้บ่อยเป็น alias ในไฟล์ ~/.bashrc เช่น alias ports='ss -tulpn' จะพิมพ์น้อยลงและไม่ลืมตัวเลือก

คำสั่งอย่าง chmod -R และ chown -R แก้ทั้งโฟลเดอร์ ตรวจพาธให้ถูกก่อนกด Enter โดยเฉพาะเมื่อรันด้วย sudo